چۆن لە سوید یارمەتیی وەرگێڕ وەربگرم؟

تێگەیشتن و تێگەیاندن زۆر گرنگە کاتێک پەیوەندی بە دامەزراوەیەک یان چاودێریی تەندروستییەوە دەکەیت. ئەم ڕێنماییە ڕوون دەکاتەوە لە سوید دەربارەی وەرگێڕ چی جێبەجێ دەبێت و چۆن داوای یارمەتی دەکەیت.

لای دامودەزگاکان: یاسای ئیداری (förvaltningslagen)

یاسای ئیداری (förvaltningslagen، 2017:900) لە بڕگەی 13 دەڵێت (لە سویدییەوە وەرگێڕدراوە):

دامەزراوە دەبێت وەرگێڕ بەکاربهێنێت و دڵنیا بێت کە بەڵگەنامەکان وەردەگێڕدرێن، کاتێک پێویست بێت، تا کەسەکە بتوانێت مافی خۆی بپارێزێت، کاتێک دامەزراوەکە پەیوەندی لەگەڵ کەسێک هەیە کە سویدی باش نازانێت.

ئەمە مانای ئەوەیە دامەزراوە دەبێت وەرگێڕ بەکاربهێنێت ئەگەر پێویست بێت تا بتوانیت مافی خۆت بپارێزیت. دامەزراوەکە پێویستییەکە هەڵدەسەنگێنێت، بۆیە گرنگە بە ڕوونی بڵێیت وەرگێڕت دەوێت و بە چ زمانێک قسە دەکەیت. هەمان بڕگە بۆ ئەو کەسانەش جێبەجێ دەبێت کە کەمئەندامییەکیان هەیە و بە توندی توانای بینین، بیستن یان قسەکردنیان سنووردار دەکات.

لە چاودێریی تەندروستیدا

بەپێی 1177، ئەگەر سویدی نازانیت، مافی وەرگێڕت هەیە. ئەمە بۆ ئەو کەسانەش جێبەجێ دەبێت کە بیستنیان کەمە، کەڕن یان بینین و بیستنیان پێکەوە کەمە. داواکردنی وەرگێڕ بۆ تۆ بێبەرامبەرە.

ئەگەر وەرگێڕی زمانت پێویستە، بەم شێوەیە بکە:

1. کاتێک کات دەگریت بیڵێ. بڵێ وەرگێڕت دەوێت و کام زمان دەبێت بۆ سویدی وەربگێڕدرێت.
2. کارمەندانی تەندروستی وەرگێڕ دەخوازن بۆ سەردانەکە.
3. وەرگێڕان لە شوێنەکە یان بە تەلەفۆن ئەنجام دەدرێت.

Migrationsverket هەمان ئامۆژگاری بۆ داواکارانی پەنابەری دەدات: کاتێک لە ناوەندی تەندروستی (vårdcentral) کات دەگریت بڵێ وەرگێڕت دەوێت. ئەگەر بیستنت کەمە یان کەڕیت دەتوانیت خۆت لە Tolkcentralen وەرگێڕ بخوازیت – باشترە 14 ڕۆژ پێشتر بیکەیت، یان لە کارمەندانی تەندروستی داوای یارمەتی بکە.

ئامۆژگاری: بڵێ بە چ زمانێک قسە دەکەیت

کوردی چەند شێوەزارێکی هەیە. بۆیە بە ڕوونی بڵێ بە چ زمان یان شێوەزارێک قسە دەکەیت، بۆ نموونە کرمانجی یان سۆرانی، تا وەرگێڕی گونجاو بخوازرێت. ئەگەر ڕوون نەبێت، کارمەندەکان دەتوانن لێت بپرسن بە کام زمان ڕاهاتوویت.

ئەرکی نهێنیپارێزی (tystnadsplikt)

هەموو ئەو کەسانەی لە چاودێریی تەندروستیدا کار دەکەن ئەرکی نهێنیپارێزییان هەیە (tystnadsplikt). بەپێی Migrationshälsan Cosmos ئەمە بۆ وەرگێڕانیش جێبەجێ دەبێت: کارمەندانی تەندروستی و وەرگێڕان ناتوانن بێ ڕەزامەندیی تۆ زانیاری دەربارەی تۆ بدەنە کەسانی تر یان دامەزراوەکان.

شوێنەکانی تر لە ئوپسالا کە دەتوانیت یارمەتیی وەرگێڕ وەربگریت

• Vägvisaren (شارەوانیی ئوپسالا): کارمەندەکان چەند زمانێک دەزانن و دەتوانن وەرگێڕ بخوازن.
• Samhällsguiden ی خاچی سووری سوید: ئەگەر سویدی نازانیت دەتوانن ڕێکبخەن وەرگێڕێک لە گفتوگۆکەدا ئامادە بێت.
• Migrationshälsan Cosmos: وەرگێڕ بۆ ئەو کەسانە دەگیرێت کە سویدی نازانن.

ئەگەر وەرگێڕت پێنەدرا

ئەگەر هەستت کرد لەوەی دەوترێت تێناگەیت، ڕاستەوخۆ بیڵێ و وەرگێڕ بخوازە. دەتوانیت داوا بکەیت کۆبوونەوەکە دووبارە ڕێکبخرێتەوە تا وەرگێڕێک ئامادە بێت. ئەگەر لە چاودێریی تەندروستی ڕازی نیت دەتوانیت لە ڕێگای 1177ـەوە ڕەخنە یان سکاڵا تۆمار بکەیت. بۆ پرسیار دەربارەی کەیسی تایبەتیی خۆت لای دامەزراوەیەک: پەیوەندی بە دامەزراوەکە، نوێنەرەکەت (ombud) یان ڕێکخراوێکی پشتگیرییەوە بکە. کۆمەڵەی هاوڕێیەتی کورد ناتوانێت بەڵێن بدات وەرگێڕ یان نوێنەر دابین بکات.