ڕێساکانی نوێ بۆ داواکارانی پەنابەری لە 1ـی تشرینی یەکەمی 2026ەوە

لە 1ـی تشرینی یەکەمی 2026 یاسایەکی نوێی پێشوازیکردن (mottagandelagen) دەستی پێکرد. جێگەی یاسای پێشوازیکردنی داواکارانی پەنابەری و هاوشێوەکانیان (LMA) دەگرێتەوە. ئەم ڕێنماییە کورتی دەکاتەوە کە Migrationsverket (دەزگای کۆچی سوید) دەربارەی گۆڕانکارییەکان چی وتووە. ڕێساکان دەکرێت بۆ کەسانی جیاواز جیاواز بن و بە تێپەڕبوونی کات دەگۆڕێن. هەمیشە لاپەڕەی Migrationsverket و بڕیارە کەسییەکانی خۆت بپشکنە. ڕێنماییەکە لەسەر زانیاریی Migrationsverket بونیاد نراوە؛ دەقی خودی یاساکە لەم ڕێنماییەدا نەپشکنراوە.

ڕێساکان بۆ کێ جێبەجێ دەبن؟

ڕێساکان بۆ ئەو کەسانە جێبەجێ دەبن کە داوای پاراستنی نێودەوڵەتی (پەنابەری) دەکەن و بۆ ئەو کەسانەی بڕیاری گەڕانەوەیان هەیە. ڕەنگە کەسی زیاتر بکەونە ژێر یاسای پێشوازیکردن و هەندێک کەس ماوەیەکی درێژتر لە جاران تێیدا بمێننەوە. ئەمە، بۆ نموونە، دەربارەی ئەو کەسە جێبەجێ دەبێت کە بڕیاری گەڕانەوەی جێبەجێکراو (verkställbart beslut om återvändande) ی هەیە: کەسەکە دەتوانێت لە ژێر یاساکەدا بمێنێتەوە تەنانەت دوای ئەوەی بڕیارەکە بە هێزی یاسایی (laga kraft) بوو یان ماوەی دەرچوونی خۆبەخشانە تەواو بوو.

بەدەرکردن: ئەو کەسانەی لە ئۆکراینا هاتوون و بەپێی ڕێنمایی لافاوی کۆچبەران (massflyktsdirektivet) پاراستنی کاتییان هەیە ناکەونە ژێر سنووردارکردنی ناوچە و کۆنترۆڵی ئامادەبوون و ڕێساکانی نوێی مافی کارکردن کاریگەریان لەسەر نابێت.

کارتی داواکاری

بەپێی Migrationsverket دەبێت هەموو کارتەکانی LMA تا 1ـی تشرینی یەکەمی 2026 بە کارتی داواکاری (ansökningskort) بگۆڕدرێن. کارتی داواکاری کەسییە، یەک ساڵ بەردەستە و بەڵگەنامەی ناسنامە نییە. کۆدی QR ی هەیە کە، لە نێو شتەکانی تردا، نیشان دەدات ئایا کارتەکە بەردەستە، ئایا لە ژێر یاسای پێشوازیکردنیت، ئایا مافی کارکردنت (AT-UND) هەیە و ئایا سنووردارکردنی ناوچەت هەیە.

Dagersättning: دووبارە داوا بکەرەوە

ئەگەر پارەی خۆتت نییە و دوای 1ـی تشرینی یەکەم dagersättning (بەخشینی ڕۆژانە) پێویستە، دەبێت دووبارە داوای dagersättning بکەیت. Migrationsverket دواتر بەپێی یاسای نوێ بڕیارێکی نوێ دەدات.

بۆ ئەوەی لە 1ـی تشرینی یەکەمەوە dagersättning وەربگریت، Migrationsverket داوای کرد داواکارییە نوێیەکە تا 30ـی ئەیلوول بگاتە ئەوان. ئەگەر داواکارییەکە دواتر بگات، دەکرێت dagersättning لەدەست بدەیت، چونکە Migrationsverket ناتوانێت dagersättning بۆ ماوەی پێش گەیشتنی داواکارییەکە بدات. ئەگەر دڵنیا نیت لە دۆخی خۆت: بەزووترین کات پەیوەندی بە Migrationsverketەوە بکە. فۆرمەکە لە لاپەڕەی Migrationsverket دەربارەی پشتگیریی دارایی و لە نووسینگەکانی Migrationsverket هەیە.

ئەرکی زیاتر دەتوانن کاریگەری لەسەر dagersättning هەبێت. dagersättning لە دۆخی زیاتر لە جاران دەکرێت کەم بکرێتەوە یان ڕابگیرێت، بۆ نموونە ئەگەر ڕێز لە سنووردارکردنی ناوچەکەت نەگریت، خۆت بە Migrationsverket نەناسێنیت یان لە شوێنی نیشتەجێبوونی Migrationsverket بە توندی خراپ ڕەفتار بکەیت. هەروەها دەبێت مەرجەکانی تر بەردەوام جێبەجێ بکەیت، بۆ نموونە هاوکاری لە ڕوونکردنەوەی ناسنامەکەت.

گەڕاندنەوە. Migrationsverket دەتوانێت dagersättning یان särskilt bidrag (کۆمەکی تایبەت) کە بە هەڵە دراوە بیسەنێتەوە، بۆ نموونە ئەگەر زانیاریی هەڵەت دابێت. ئەگەر باری داراییت گۆڕا – بۆ نموونە ئەگەر تۆ یان هاوسەرەکەت دەست بە کار بکەن – دەبێت ئەمە بە Migrationsverket بڵێیت.

شوێنی نیشتەجێبوون و سنووردارکردنی ناوچە

ئەوەی داوای پەنابەری دەکات وەک ڕێسای سەرەکی دەبێت لەو شوێنەدا بژی کە Migrationsverket دیاری کردووە. لە 1ـی تشرینی یەکەمەوە سنووردارکردنی ناوچە (områdesbegränsning) جێبەجێ دەبێت: ڕێسای سەرەکی ئەوەیە ناتوانیت لەو پارێزگایە بچیتە دەرەوە کە شوێنی نیشتەجێبوونی دیاریکراوت تێیدایە. ئەگەر مۆڵەتت هەبێت لە Migrationsverket لە شوێنێکی تر بژیت، سنووردارکردنەکە لە جیاتی ئەوە بۆ ئەو پارێزگایە جێبەجێ دەبێت کە تێیدا دەژیت.

ئەگەر پێویستت بە دەرچوون لە ناوچەکە هەبێت، دەتوانیت لە Migrationsverket مۆڵەت بخوازیت.

کۆنترۆڵی ئامادەبوون

ئەگەر تەمەنت 16 ساڵ تەواو کردووە، داوای پاراستنی نێودەوڵەتی دەکەیت و لە یەکێک لە ناوەندەکانی پێشوازی و گەڕاندنەوەی Migrationsverket دەژیت، دەبێت لە کۆنترۆڵی ئامادەبووندا بەشداری بکەیت. بەپێی Migrationsverket ئەمانە ڕۆژانی دووشەممە، چوارشەممە و هەینی ئەنجام دەدرێن. Migrationsverket ئاگادارت دەکاتەوە کە چۆن ئەنجام دەدرێن. ئەگەر هۆکاری تایبەتت هەبێت بۆ بەشدارینەکردن، دەتوانیت مۆڵەت بخوازیت.

ئەگەر بڕیاری گەڕانەوەی جێبەجێکراوت هەیە

ئەگەر تەمەنت 16 ساڵ تەواو کردووە، وەک ڕێسای سەرەکی دەبێت هەفتەی سێ جار خۆت بە Migrationsverket بناسێنیت (anmäla dig). Migrationsverket ئاگادارت دەکاتەوە لە کوێ و کەی. بۆ ئەوەی مافی dagersättningـت هەبێت، دەبێت لەو ڕێوشوێنانەدا بەشداری بکەیت کە بۆ جێبەجێکردنی بڕیارەکە پێویستن. ئەگەر پێشتر پێت وترابێت کە چیتر لە ژێر LMA نیت، دەکرێت لە 1ـی تشرینی یەکەمەوە لە ژێر یاسا نوێیەکەدا بیت و دووبارە لە سیستەمی پێشوازیکردندا تۆمار بکرێیتەوە.

مافی کارکردن (AT-UND)

ڕێساکانی بەدەرکردن لە پێویستیی مۆڵەتی کار (AT-UND) دەگۆڕێن. ڕێسای سەرەکی ئەوەیە تەنها دەتوانیت مافی کارکردن وەربگریت ئەگەر Migrationsverket لە ماوەی شەش مانگ لە تۆمارکردنی داواکارییەکەوە بڕیاری لە کەیسەکەدا نەدابێت. دواکەوتنەکە نابێت بەهۆی تۆوە بێت و دەبێت مەرجەکانی تریش جێبەجێ بکرێن.

ئەگەر پێشتر AT-UND ت هەیە: ڕێسای سەرەکی ئەوەیە دەیپارێزیت و دەتوانیت بەردەوام بیت لە کارکردن. لە هەندێک دۆخدا AT-UND ی ئێستا دەکرێت کۆتایی بێت – ئەو کاتە Migrationsverket ئاگادارت دەکاتەوە.

پێش ئەوەی دەست بە کار بکەیت بپشکنە کە مافی کارکردنت هەیە. خاوەنکارەکەت دەتوانێت AT-UND بپشکنێت بە خوێندنەوەی کۆدی QR ی سەر کارتی داواکارییەکەت.

گفتوگۆ دەربارەی ڕێساکانی نوێ

Migrationsverket هەموو ئەو کەسانەی گۆڕانکارییەکان کاریان تێدەکەن بۆ گفتوگۆیەک بانگ دەکات دەربارەی ئەوەی ڕێساکانی نوێ چی دەگەیەنن. پێویست ناکات پەیوەندی بە Migrationsverketەوە بکەیت بۆ ئەوەی ئەو گفتوگۆیە ڕێکبخەیت – ئەوان بانگت دەکەن. پۆستەکەت بە ڕێکوپێکی بخوێنەرەوە و ئەگەر پێویست بوو وەرگێڕ بخوازە (ببینە ڕێنماییی وەرگێڕ).

بەرپرسیارێتیی شارەوانییەکان

یاسا نوێیەکە بەرپرسیارێتیی شارەوانییەکان ڕوون دەکاتەوە بۆ پشتگیری و یارمەتی لە شوێنی نیشتەجێبووندا، بۆ نموونە خزمەتگوزاریی ماڵ (hemtjänst) بۆ ئەو کەسەی لە یەکێک لە ناوەندەکانی Migrationsverket دەژیت.

ئەوەی ئەم ڕێنماییە ناتوانێت بیڵێت

ڕێنماییەکە ناتوانێت بڵێت یاساکە لە دۆخی تۆدا چۆن جێبەجێ دەبێت، ڕێساکانی گواستنەوە (övergångsregler) چۆن بەسەر تۆدا جێبەجێ دەکرێن یان بڕیارێکی تایبەت چی دەگەیەنێت. ئەوە Migrationsverket دیاری دەکات. ئەگەر دڵنیا نیت پەیوەندی بە Migrationsverket یان نوێنەرەکەت (ombud)ەوە بکە.